Chińskie metamorfozy. Cywilizacja konfucjańska a cywilizacja zachodnia

Chińczycy stworzyli cywilizację wyprzedzającą inne centra kulturowe, co najmniej

do XVI w., ale choć wymyślili proch, to jednak nigdy nie wyprodukowali tak sprawnej

broni palnej jak Europejczycy; choć wymyślili kompas, to erę odkryć geograficznych

zakończyli pod koniec XV w.

Czy istnieją jakieś „punkty styczne“ cywilizacji konfucjańskiej i cywilizacji zachodniej?

Czy Wschód z Zachodem jest w stanie współdziałać i prowadzić twórczy dialog?

Czy w ogóle jesteśmy w stanie wzajemnie się zrozumieć?

 

W czasach politycznej poprawności i multikulturowości wielu europejskich i amerykańskich

publicystów lansowało tezę, że wszystkie cywilizacje wzajemnie się przenikają, a cały świat

nieuchronnie dąży do liberalnej demokracji w stylu zachodnim. A przecież Wschód,

korzystając z wielu wynalazków i dobrodziejstw Zachodu, nadal się trzyma swoich korzeni

i dziedzictwa przodków. Co o tym decyduje? Krytyczna ocena zachodnich dokonań,

czy świadomość, że kultura Wschodu jest bezcennym dorobkiem setek pokoleń,

a bagaż własnych doświadczeń historycznych jest w stanie Wschodowi zaoferować więcej?

Oddajemy do Państwa rąk monumentalną pracę prof. Krzysztofa Gawlikowskiego

– jednego z najwybitniejszych polskich sinologów. Jego opus magnum, nad którym pracował

przez wiele lat, zawiera przekaz z pogranicza wielu dziedzin – historii, polityki, kultury,

kulturoznawstwa, religioznawstwa, filozofii, psychologii, językoznawstwa itd.

 

Prof. Krzysztof Gawlikowski (1940-2021), wielki znawca

i miłośnik Orientu, a przede wszystkim Chin, jeden

z niewielu Europejczyków ujętych w Wielkiej Encyklopedii

Chińskiej, przemierzył całą Azję, nocował w chatach wieśniaków

i pałacach przywódców państw. Po wykładzie na temat

stosunków wietnamsko–laotańskich buddyjscy mnisi

chcieli uroczyście przyjąć go do swego klasztoru, na nowego

członka ich społeczności.

Po kilkunastu latach życia w Europie Zachodniej, po powrocie

do Polski, założył Centrum Badań Azji i Pacyfiku w Instytucie

Studiów Politycznych PAN, a potem Centrum Cywilizacji Azji

Wschodniej na Uniwersytecie SWPS, gdzie też przez wiele lat

wykładał. Był zdecydowanym rzecznikiem porozumienia Zachodu

ze Wschodem. Jako ekspert, prywatnie wpływał na stosunki

polsko-chińskie. Z bliska uważnie obserwował dokonujące się

w Chinach procesy przemian, wskazywał na ich rozmaite słabości,

możliwe kierunki. Zaowocowało to w 1997 r. zaproszeniem go

przez Prezydenta Chin Jiang Zemina na rozmowę o problemach

polityki chińskiej, w cztery oczy, bez tłumaczy i sekretarek.